Ngày 14/03/2026, tại Khách sạn Sao Mai (thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp), Rikolto đã phối hợp cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp tổ chức cuộc họp tổng kết năm 2025 và định hướng năm 2026 của dự án “Xây dựng chuỗi giá trị lúa gạo bền vững cho hộ sản xuất nhỏ tại Đồng Tháp (2022-2035)”. Tham dự cuộc họp có ông Lê Chí Thiện, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, bà Nguyễn Thị Mỹ Hưng, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển Nông thôn tỉnh Đồng Tháp, cùng các cán bộ chuyên môn thuộc Sở và Chi cục, đại diện các hợp tác xã (HTX) và nông dân trên địa bàn tỉnh.
Cuộc họp được tổ chức trong khuôn khổ hợp tác giai đoạn 2022–2026 giữa Rikolto và Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, nhằm đánh giá kết quả triển khai trong năm 2025, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn từ các bên tham gia, đồng thời thảo luận và thống nhất kế hoạch mở rộng trong năm 2026.
Phát biểu định hướng tại cuộc họp, ông Lê Chí Thiện, đại diện lãnh đạo Sở nhấn mạnh rằng ngành lúa gạo Đồng Tháp đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ trong bối cảnh biến đổi khí hậu và xu hướng thị trường toàn cầu ngày càng ưu tiên các sản phẩm nông nghiệp xanh, có trách nhiệm với môi trường. Theo đó, việc chuyển đổi từ mục tiêu tăng sản lượng sang nâng cao giá trị, giảm phát thải và phát triển bền vững là yêu cầu tất yếu. Định hướng “phát triển hệ sinh thái lúa gạo” được xác định là hướng đi lâu dài, trong đó mỗi cánh đồng không chỉ tạo ra sản phẩm mà còn đóng góp vào giá trị môi trường và sinh kế bền vững cho người dân.
Trong năm 2025, với nguồn tài trợ từ Tổng vụ Hợp tác Phát triển của Bỉ (DGD), Chính phủ vùng Flanders (Bỉ) và Quỹ Carbon Sinh kế (LCF), dự án đã đạt được nhiều kết quả tích cực khi triển khai tại 10 HTX với 1.182 nông dân tham gia trên diện tích hơn 2.600 ha. Các thực hành canh tác bền vững như áp dụng tiêu chuẩn SRP và kỹ thuật tưới ngập – khô xen kẽ (AWD) đã được triển khai rộng rãi. Hai HTX Tân Bình và Thắng Lợi đã đạt chứng nhận SRP, góp phần nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường.
Đối với kỹ thuật AWD, dự án đã triển khai trên 645 ha tại 5 HTX, với kết quả giảm phát thải đáng kể. Theo ước tính sơ bộ cho thấy, tổng lượng phát thải giảm ròng đạt hơn 2.200 tấn CO₂ tương đương trong một vụ, tương ứng khoảng 3,43 tấn/ha. Kết quả này không chỉ có ý nghĩa về môi trường mà còn có thể mở ra tiềm năng tham gia thị trường tín chỉ carbon trong tương lai, nếu được xác nhận và kết nối thị trường phù hợp, nông dân có thể tăng thu nhập khoảng 900.000 - 1.000.000 đồng/ha.
Bên cạnh đó, dự án cũng thúc đẩy các mô hình kinh tế tuần hoàn, đặc biệt là tận dụng rơm rạ sau thu hoạch để trồng nấm và sản xuất phân hữu cơ. Hoạt động này góp phần giảm ô nhiễm môi trường do đốt rơm, đồng thời tạo thêm nguồn thu nhập cho nông dân, với lợi nhuận ròng khoảng 2,7 triệu đồng trong vòng 45 ngày.
Trong phần thảo luận mở, các HTX và nông dân đã chia sẻ nhiều ý kiến thực tiễn trong quá trình triển khai, như khó khăn trong đo mực nước trên đồng ruộng, điều kiện thủy lợi chưa đồng đều, thời gian vận chuyển lúa đến nhà máy, cũng như việc xử lý rơm rạ trong mùa mưa. Trên cơ sở đó, các bên đã cùng trao đổi và đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm tháo gỡ vướng mắc và nâng cao hiệu quả triển khai trong thời gian tới.
Một nội dung quan trọng được thống nhất tại cuộc họp là chỉ đạo của lãnh đạo Sở và cam kết của các HTX trong việc từng bước mở rộng và tiến tới áp dụng các mô hình sản xuất bền vững trên toàn bộ diện tích đủ điều kiện của các HTX tham gia, hướng tới mục tiêu 14.400 ha trong thời gian tới. Trước mắt, trong năm 2026, các bên thống nhất mục tiêu mở rộng diện tích triển khai lên khoảng 4.000 ha, kết hợp đẩy mạnh công tác truyền thông, tập huấn và vận động nông dân tham gia. Đây là bước chuyển quan trọng từ giai đoạn thí điểm sang áp dụng trên diện rộng, nhằm tạo tác động rõ rệt và lâu dài cho ngành lúa gạo địa phương. Việc mở rộng này sẽ được thực hiện đồng bộ với Đề án phát triển một triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp của Chính phủ, góp phần thực hiện các mục tiêu tăng trưởng xanh trong ngành nông nghiệp.
Cùng với đó, phương thức triển khai cũng được điều chỉnh theo hướng tăng cường vai trò chủ động của nông dân và HTX. Nông dân sẽ trực tiếp theo dõi mực nước, ghi chép nhật ký canh tác và cung cấp dữ liệu phục vụ đo đếm và đánh giá. HTX đóng vai trò hỗ trợ tổ chức triển khai và giám sát quá trình thực hiện tại đồng ruộng. Cán bộ chuyên môn của địa phương và Rikolto sẽ tiếp tục đồng hành, hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ kiểm tra, xác minh dữ liệu và xử lý các vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai. Cách tiếp cận này nhằm đảm bảo nông dân từng bước làm chủ quy trình, duy trì được chất lượng và tính minh bạch của mô hình.
Về liên kết tiêu thụ, dự án đang thúc đẩy hợp tác với đối tác tại châu Âu, trong đó có kế hoạch xuất khẩu gạo đạt tiêu chuẩn SRP sang thị trường Bỉ. Lô hàng đầu tiên dự kiến khoảng 75 tấn, tương đương 3 container, với mục tiêu trong thời gian tới có thể đạt quy mô 800 - 1.000 tấn mỗi năm. Việc kết nối thị trường quốc tế không chỉ góp phần nâng cao giá trị hạt gạo mà còn tạo động lực để nông dân duy trì các thực hành sản xuất bền vững.
Nhấn mạnh về ý nghĩa thực tiễn của các mô hình đang triển khai, ông Lê Chí Thiện cho rằng những kết quả bước đầu từ dự án không chỉ dừng lại ở các con số kỹ thuật, mà còn tạo ra những thay đổi rõ rệt trong cách tiếp cận sản xuất của nông dân và HTX:
“Các mô hình canh tác bền vững như trong dự án không chỉ giúp nông dân giảm chi phí, tăng thu nhập mà còn góp phần quan trọng vào mục tiêu phát triển hệ sinh thái lúa gạo của tỉnh theo hướng xanh và có trách nhiệm.”
Những kết quả và định hướng được thống nhất tại cuộc họp cho thấy dự án không chỉ mang lại hiệu quả trước mắt về kinh tế và môi trường, mà còn góp phần xây dựng nền tảng cho một ngành lúa gạo phát triển bền vững, có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế. Với sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, các HTX và Rikolto, Đồng Tháp đang từng bước khẳng định vai trò tiên phong trong chuyển đổi sản xuất lúa gạo theo hướng xanh, giảm phát thải và có giá trị cao hơn trong thời gian tới.
.jpg)
.jpg)