Sản xuất rau phát thải thấp – chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu

Tập huấn nông dân nhằm nâng cao nhận thức hướng tới thay đổi thực hành sản xuất, góp phần giảm đầu vào và phát thải, tăng hiệu quả sử dụng tài nguyên, nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống rau củ quả Hà Nội.

Sản xuất rau quả tại Hà Nội đang chịu tác động ngày càng rõ của thời tiết cực đoan, nhiệt độ biến động, mưa lớn, hạn hán và sâu bệnh, làm gia tăng rủi ro đối với năng suất và chất lượng nguồn nông sản. Trong khi đó, một số thực hành sản xuất nông nghiệp như sử dụng phân hóa học, thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) chưa hợp lý. Phụ phẩm trong nông nghiệp chưa được sử dụng hiệu quả làm gia tăng phát thải khí nhà kính, ô nhiễm đất, nước và không khí.

Từ ngày 4 đến 22/8/2026, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hà Nội, trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội – đối tác của Rikolto, đã tổ chức 10 lớp tập huấn về sản xuất trồng trọt theo hướng phát thải thấp, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững. Các lớp tập huấn thu hút sự tham gia của 480 nông dân (292 nữ, 188 nam) tại 05 hợp tác xã (HTX), bao gồm Lĩnh Nam, Hoàng Kim, Văn Đức, Đông Cao và Lam Điền. Nội dung tập huấn được xây dựng theo hướng kết hợp giữa chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm thực tế của nông dân, từ đó tìm kiếm các giải pháp phù hợp.

Từ giảm phát thải đến thích ứng với biến đổi khí hậu

Tham gia tập huấn, nông dân được tìm hiểu cách nhận diện các nguồn phát thải trong sản xuất (phân bón hóa học, đốt tàn dư thực vật) và tập trung nghiên cứu các giải pháp thực tế áp dụng trên đồng ruộng như:

• ‍Bón phân đúng nhu cầu cây trồng, giảm phân đạm, tăng sử dụng phân hữu cơ đã xử lý;
• Áp dụng quản lý dịch hại tổng hợp để giảm phụ thuộc vào thuốc BVTV;
• Thu gom, phân loại và tái sử dụng phụ phẩm thay vì đốt;
• Quản lý rác thải và bao bì thuốc BVTV đúng quy định; ‍
• Đặc biệt, nhấn mạnh việc ghi chép sử dụng phân bón, thuốc BVTV để kiểm soát tốt hơn quá trình sản xuất.

Nông dân cùng nhau trao đổi về việc điều chỉnh mùa vụ, lựa chọn giống phù hợp với thời tiết mùa vụ và áp dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ cao (sử dụng màng che phủ) để giảm rủi ro trước những thay đổi bất thường của thời tiết. Đồng thời, một số giải pháp nhằm bảo vệ sức khỏe đất (bón phân hữu cơ), quản lý nguồn nước (sử dụng hệ thống nước tưới tự động), tăng cường đa dạng sinh học và bảo tồn thiên địch cũng được giới thiệu nhằm nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống sản xuất.

Bước tiếp theo, nông dân lựa chọn một số giải pháp ưu tiên để áp dụng trên đồng ruộng, theo dõi việc sử dụng phân bón, thuốc BVTV và quản lý phụ phẩm, đồng thời ghi nhận những thay đổi về chi phí đầu vào, năng suất, chất lượng và lượng chất thải/ phátthải giảm được. Đây sẽ là cơ sở để các HTX từng bước hình thành mô hình sản xuất rau quả phát thải thấp, thích ứng và bền vững, đồng thời tạo bằng chứng thực tế cho việc nhân rộng.

‍

‍