Bạn đã bao giờ nghĩ rằng những thứ tưởng chừng bỏ đi như rau thừa, lá khô hay vỏ trứng lại có thể trở thành nguồn dinh dưỡng cho cây trồng? Trong hai ngày 8–9/01/2026, câu hỏi ấy đã mở ra nhiều khám phá thú vị cho học sinh khối 6 và 7 của ba trường THCS Nam Trung Yên, Yên Hòa và Trương Công Giai (Hà Nội), trong khuôn khổ Dự án Thực phẩm Bổ dưỡng Học đường. Hoạt động thuộc chuỗi trải nghiệm mang tên “Chung tay kiến tạo thay đổi” (Rooting for Change) với chủ đề ủ phân hữu cơ, do nhóm sinh viên Trường Đại học Quốc gia Singapore (NUS) thực hiện với sự phối hợp của Rikolto và Trung tâm Phát triển Sáng kiến Cộng đồng và Môi trường (C&E).
Dẫn dắt các buổi học là Jamie Ong, đại diện nhóm sinh viên IEx thuộc chương trình danh dự (Honours College) của NUS, cùng bốn sinh viên và một giảng viên phụ trách. Thay vì bắt đầu bằng những khái niệm lý thuyết khô khan, nhóm đã tiếp cận bằng cách gợi mở gần gũi hơn qua những câu hỏi giản dị như “Sáng nay em ăn gì?” hay “Món ăn nào thường bị thừa lại trong bữa trưa ở trường?”. Từ những câu trả lời đời thường ấy, học sinh dần nhận ra rằng thực phẩm không chỉ liên quan đến dinh dưỡng mà còn gắn chặt với môi trường. “Em không nghĩ đồ ăn thừa lại ảnh hưởng nhiều đến môi trường như vậy,” một học sinh chia sẻ sau phần thảo luận.
Tại hai trường THCS Yên Hòa và THCS Trương Công Giai, các buổi học được tổ chức theo hình thức thảo luận nhóm bằng tiếng Anh. Mỗi sinh viên NUS phụ trách một nhóm nhỏ, trực tiếp hỗ trợ các em giải đáp thắc mắc và trao đổiý tưởng về cách ủ phân hữu cơ – một lĩnh vực còn khá mới mẻ với các em. Không khí lớp học trở nên sôi nổi khi học sinh mạnh dạn đặt câu hỏi, từng bước vượt qua rào cản ngôn ngữ để chia sẻ quan điểm của mình. Hai em Phúc An và Tường Minh, học sinh lớp 6 trường THCS Trương Công Giai, cho biết sau buổi học, các em “muốn thử làm phân ủ ngay tại nhà để xem rau thừa có thể biến thành đất tốt cho cây như thế nào”.
Riêng tại trường THCS Nam Trung Yên, bài học được nối dài bằng một buổi thực hành ngay tại vườn trường. Học sinh được tự tay cắt rau, lá khô,vỏ trứng, phân loại vật liệu “xanh” và “nâu”, rồi xếp từng lớp vào thùng ủ. Những thao tác tưởng chừng đơn giản ấy lại khiến khái niệm “tuần hoàn” trở nên cụ thể và sống động hơn bao giờ hết.
Minh Quân, học sinh lớp 7, hào hứng chia sẻ: “Em thấy bài học rất bổ ích. Em học được cách bảo vệ môi trường, không lãng phí đồ ăn bằng cách ủ phân, giúp môi trường trở nên trong lành hơn.”
Trong khi đó, Tuệ Lâm, một học sinh khác, lại tâm đắc với việc phân ủ có thể giúp cây trồng phát triển tốt hơn và giảm lượng rác thải ra môi trường.
“Nhà trường rất vui mừng chào đón và luôn ủng hộ các hoạt động ý nghĩa như thế này. Đây là một hoạt động rất ý nghĩa, không chỉ giúp các em học sinh có cơ hội giao lưu quốc tế, mở mang kiến thức mà còn giúp các em tăng cường ý thức bảo vệ môi trường, trồng và chăm sóc cây xanh.”
Trước đó, một nhóm sinh viên khác đến từ NUS cũng đã có các buổi sinh hoạt tại hai trường THCS Yên Hòa và Nam Trung Yên với chủ đề thực phẩm lành mạnh thông qua trò chơi tương tác và các hình ảnh trực quan. Hoạt động lần này tiếp nối hành trình ấy, đưa học sinh đi thêm một bước từ nhận thức về dinh dưỡng đến hành động cụ thể vì môi trường, tạo nên một vòng tuần hoàn ý nghĩa.
Dự kiến trong vài tháng tới, nhóm sinh viên NUS sẽ quay trở lại ba trường để tiếp tục hướng dẫn thực hành ủ phân tại hai trường THCS Yên Hòa và Trương Công Giai, đồng thời theo dõi chất lượng phân ủ để sử dụng chăm sóc vườn cây tuần hoàn tại trường THCS Nam Trung Yên. Từ nay đến thời điểm đó, nhóm sẽ duy trì kết nối trực tuyến với giáo viên và học sinh nhằm hỗ trợ, hướng dẫn và đồng hành trong quá trình chăm sóc phân ủ.
Từ những trải nghiệm nhỏ nhưng cụ thể ấy, ủ phân hữu cơ và hành trình tuần hoàn của thực phẩm không còn là khái niệm xa lạ mà đang dần trở thành những hành động thiết thực trong đời sống hàng ngày của các em học sinh. Những vỏ trứng, lá khô hay rau thừa bé nhỏ hôm nay có thể chính là khởi đầu cho một khu vườn tươi xanh ngày mai – và cho cả những “tác nhân thay đổi” đang lớn lên cùng ý thức bảo vệ môi trường.
.jpg)