Ngày 6/12/2025, khu bếp của Trường Trung học cơ sở (THCS) Nghĩa Tân, Hà Nội bỗng trở nên nhộn nhịp hơn thường lệ. Không phải để chuẩn bị bữa trưa quen thuộc như mọi ngày, hôm nay, các thầy cô giáo, phụ huynh và học sinh cùng vào bếp để nấu thử những món thực đơn mới dành cho các em.
Hoạt động “Nấu thử thực đơn mới – Bữa ăn học đường cùng con” là không gian trải nghiệm đặc biệt, nơi các bên liên quan cùng tìm hiểu, trao đổi và thực hành những nguyên tắc xây dựng bữa ăn học đường cân đối, lành mạnh và phù hợp với học sinh lứa tuổi THCS.
Từ sáng sớm, hai bố con anh Nguyễn Phi Vân, phụ huynh trường THCS Nam Trung Yên, đã có mặt tại địa điểm tổ chức để chuẩn bị nguyên liệu cho phần thực hành. Cùng anh Vân, nhiều phụ huynh và học sinh khác cũng háo hức tham gia nấu thử thực đơn.
Đây là hoạt động nằm trong khuôn khổ Dự án Thực phẩm bổ dưỡng học đường, do Rikolto phối hợp với Trung tâm Phát triển Sáng kiến Cộng đồng và Môi trường (C&E) thực hiện tại trường THCS Nghĩa Tân. Chương trình thu hút sự tham gia của hơn 100 đại biểu, bao gồm chuyên gia dinh dưỡng, học sinh, phụ huynh, giáo viên và các đơn vị cung cấp thực phẩm đến từ bốn trường THCS tại Hà Nội, bao gồm Nam Trung Yên, Nghĩa Tân, Trương Công Giai và Yên Hòa.
Bắt đầu chương trình, ThS. Vương Thị Hồ Ngọc - chuyên gia dinh dưỡng của dự án, đã giới thiệu về nhu cầu dinh dưỡng cụ thể của học sinh trong độ tuổi từ 12 đến 14. Những nguyên tắc như cân đối các nhóm chất, hạn chế đường và muối trong khẩu phần ăn hằng ngày được chuyên gia đặc biệt nhấn mạnh nhằm đảm bảo sức khỏe lâu dài cho các em. Bên cạnh đó, gia đình và nhà trường cũng cần lưu ý bổ sung rau xanh, trái cây, sữa, canxi, các loại hạt có dầu, cá và thủy hải sản trong lượng ăn hằng ngày của các em.
Chia sẻ tại sự kiện, bà Chu Thị Như Quỳnh - Phó Hiệu trưởng trường THCS Nghĩa Tân, cho biết:
“Giáo dục dinh dưỡng cho học sinh ở lứa tuổi THCS là một quá trình bền bỉ, đòi hỏi sự kiên trì, tâm huyết và những phương pháp thật sự sáng tạo. Cuộc thi này không chỉ là một hoạt động trải nghiệm, mà còn là cơ hội để gieo vào nhận thức của các em những hiểu biết đúng đắn về dinh dưỡng, từ đó hình thành thói quen ăn uống lành mạnh ngay từ lứa tuổi học đường.”
Phần được mong chờ nhất của chương trình bắt đầu khi các đội bước vào phần thi nấu ăn. Mỗi đội gồm học sinh, phụ huynh và giáo viên của từng trường, cùng nhau chuẩn bị hai thực đơn, nằm trong bộ thực đơn mới của dự án. Bộ thực đơn này được xây dựng bởi các chuyên gia dinh dưỡng của dự án Thực phẩm Bổ dưỡng học đường, nhằm đảm bảo chế độ dinh dưỡng cân bằng, phong phú, đồng thời phù hợp với ngân sách của nhà trường. Từ khâu sơ chế, nấu nướng đến trình bày, tất cả đều được thực hiện ngay tại bếp ăn của trường.
Em Bồ Xuân Huyền Anh, học sinh trường THCS Trương Công Giai, hào hứng chia sẻ:
“Em rất vui khi được vào bếp nấu ăn với các bác phụ huynh và các thầy cô giáo!”
Cùng với Huyền Anh, nhiều học sinh khác cũng bày tỏ sự thích thú khi được tự tay chế biến những món ăn dành cho chính mình và bạn bè, khiến trải nghiệm trở nên gần gũi và ý nghĩa hơn.
Về phía phụ huynh, anh Nguyễn Phi Vân cho biết việc trực tiếp tham gia vào gian bếp của trường giúp anh hiểu rõ hơn về cách nhà trường chuẩn bị bữa trưa cho học sinh, từ đó cảm thấy yên tâm hơn. Vừa tỉ mỉ cắt tỉa cà rốt trang trí cho món ăn, anh vừa hướng dẫn lại thao tác cho các em học sinh.
“Vào bếp cùng con cũng là cách để các con nuôi dưỡng tình yêu với thực phẩm và trân trọng hơn những bữa ăn hằng ngày”, anh Vân chia sẻ.
Mỗi thực đơn được các trường lựa chọn và chuẩn bị đều là kết quả của sự vận dụng linh hoạt các nguyên tắc dinh dưỡng như cân bằng nhóm chất, hạn chế gia vị, nhưng vẫn đảm bảo thành phần và định lượng theo định suất 35.000đồng/ học sinh.
Nhiều món ăn gây ấn tượng bởi cách trình bày đẹp mắt như thực đơn của trường THCS Nam Trung Yên, hay cách kết hợp sáng tạo về dinh dưỡng, như món rau cải chíp luộc chấm sốt teriyaki của trường THCS Yên Hòa, mang lại cảm giác lạ miệng, khuyến khích học sinh tăng cường ăn rau xanh. Các món ăn khác như thịt lợn xào cà rốt, ngô ngọt của trường THCS Nghĩa Tân hay thịt gà rang gừng của trường THCS Trương Công Giai đều thể hiện sự chuẩn bị kỹ lưỡng về nguyên liệu mà vẫn giữ được độ tươi ngon trong suốt quá trình chế biến.
Kết thúc chương trình, các đội thi đều được ghi nhận bằng những giải thưởng khác nhau dựa trên đánh giá của ban giám khảo và các đội tham gia:
Về bước tiếp theo khi đưa thực đơn mới áp dụng tại nhà trường, cô Lê Thị Thu Hà - giáo viên trường THCS Yên Hòa chia sẻ: “Sự phối hợp chặt chẽ giữa dự án, nhà trường, bếp ăn và phụ huynh sẽ là yếu tố then chốt để thực đơn mới từng bước được học sinh đón nhận”.
Thực tế cho thấy, xây dựng bữa ăn học đường vừa đảm bảo dinh dưỡng, đa dạng và phù hợp với nhu cầu của học sinh, lại đảm bảo hạn mức kinh phí của nhà trường là một bài toán không hề đơn giản. Trong quá trình đó, sự cởi mở và sẵn sàng đồng hành của học sinh và phụ huynh đóng vai trò quan trọng khi các em tiếp cận những món ăn mới, cách chế biến mới – mà đôi khi là khác biệt so với bữa ăn quen thuộc tại gia đình. Song song với đó, nhà trường và các bếp ăn cần theo dõi sát sao, lắng nghe phản hồi để kịp thời điều chỉnh, đảm bảo bữa ăn tại trường ngày càng phù hợp hơn với các em.
Với Rikolto, việc kết nối và khuyến khích sự tham gia của các bên liên quan trong quá trình tìm hiểu, thử nghiệm và hoàn thiện bữa ăn học đường – gắn với điều kiện cụ thể của từng trường – là một phần trong cách tiếp cận dài hạn của dự án Thực phẩm bổ dưỡng học đường. Thông qua hoạt động “Nấu thử thực đơn mới”, không gian đối thoại và sáng tạo giữa nhà trường, gia đình, học sinh và các bên liên quan được mở ra, góp phần từng bước xây dựng môi trường học đường tích cực – nơi bữa ăn lành mạnh, bổ dưỡng và bền vững trở thành một phần quen thuộc trong đời sống hằng ngày của các em khi đến trường.
.jpg)